کاربست یافته های پژوهشی
کاربست یافته های پژوهشی یکی از مفاهیم بسیار مهم در مدیریت پژوهشی است بی توجهی به آن، موجب بی ثمر ماندن تلاش های پژوهشی می شود. در واقع می توان گفت که مهم ترين هدف از انجام تحقيقات، استفاده از يافته هاي آنها در فرآیندها و تصمیمات و برنامه ریزی های سازمانی است. لذا عدم استفاده از يافته های پژوهشی به نوعي به منزله اتلاف منابع صرف شده براي اين گونه تحقيقات خواهد بود. برخي از يافته ها قابليت كاربرد مستقيم دارند و برخي ديگر را صرفاً مي توان اشاعه داد و اميدوار بود كه موجب افزايش دانش و مهارت و تغيير نگرش مخاطبان و استفاده آنها از يافته ها در تصميم گیریهاي آنها خواهد شد. اشاعه و زمينه سازي براي استفاده از يافته هاي پژوهشي نيازمند كوششي سازمان يافته است كه بدين منظور مقوله اشاعه و كاربست يافته هاي پژوهشي در سطح بنیاد شهید اهمیت به سزایی دارد.
ساماندهی و راه اندازي نظام اطلاع رساني پژوهشی، برگزاري مستمر گردهمايي های ارايه يافته هاي پژوهشي، مساله يابي و اولويت هاي دقيق پژوهشي، تقويت بعد فني و روش شناختي تحقيقات، افزايش اعتبارات پژوهشي و برگزاري دوره ها و كارگاه هاي آموزشي از جمله اقداماتی است که در راستای كاربست يافته هاي پژوهشي به ویژه درخصوص گروههای هدف در سطح ملی و منطقه ای و استانی انجام می گیرد. به طور کلی، مهمترين عوامل بازدارنده كاربست تحقيقات در سازمانها را می توان در این گروه موارد جستجو کرد: عدم توانايي علمي و فنی مديران و كارشناسان براي استفاده از نتايج تحقيقات، اطمينان نداشتن تصميم گيرندگان به روش پژوهش و صحت نتايج، عدم وقت گذاري مديران در زمينه كاربست تحقيقات، در اختيار نبودن منابع كافي و مناسب (مالي، مادي، انساني) براي عملياتي كردن نتايج، قابليت اجرايي نداشتن بعضي از يافته هاي پژوهشي، مبهم و عملياتي نبودن نتايج و پيشنهادهاي تحقيقاتی محققان و ... .
گاهی اوقات كاربست يافته هاي پژوهشي انجام شده در بنیاد شهید مستلزم تدوين و تغيير سياست ها، رويه ها، مقررات و برنامه هاي بنیاد شهید می باشد، و گاهی اوقات به صورت نوشتاري (انتشار خلاصه، چكيده، درج در مجلات و فصلنامه ها و مطبوعات و...)، به صورت ديداري و شنيداري (تهيه عكس، پوستر، تشكيل نمايشگاه، تابلوهاي تبليغات شهري و...)، به صورت همايش (نشست هاي هم انديشي، كارگاه آموزشي، گردهمایي، کارگاه یافته ها و...) اجرا می شود. در عین حال، اشاعه و کاربست یافته های پژوهشی در اشکال دیگری نیز می تواند ظهور کند که بسته به مورد باید موثرترین و مناسب ترین آنها را به منظور اشاعه و کاربست یافته های تحقیقاتی انتخاب نمود.
از لحاظ علمی، اجرای کاربست یافته های پژوهشی مستلزم بکارگیری مدلهای مناسب در این زمینه است. سه نوع استفاده ابزاری، مفهومی و فرآیندی از مدلهای کاربست وجود دارد که در هر یک از آنها، مدل های کاربست متناسبی معرفی شده اند. مدل های ارتباطات، فشار علم، نشأت گرفته از دانش، حل مسئله، کشش تقاضا، اشاعه، استتلر، فرآیند دانش به عمل و مدل های تلویحی کاربست ابزاری پژوهش در استفاده ابزاری مطرح شده اند. مدل ارزشیابی پاسخگو، مدل کرونباخ، مدل روسی در استفاده مفهومی مدل های کاربست قرار دارند. مدل استفاده از پژوهش اوتاوا، مؤسسات کانادایی پژوهش بهداشتی، چارچوب بافت ادراک کاربر، مشارکتی و مدل ارزشیابی متمرکز بر کاربست، در استفاده فرآیندی معرفی شده اند. باید در نظر داشت که هر یک از این مدلها بر اساس شرایط خاص موضوعی و منطقه ای به وجود آمده که واحدهای مطالعاتی و اجرای کاربست در هنگام استفاده از آنها باید به خصوصیات خاص مدل ها و انطباق با ویژگی های سازمانی و محیطی توجه ویژه ای داشته باشند.
**********