داخلی صفحه تهران خبر
 
گفت و گو با جانبازی که ریه اش را به 70 هزار نفر تقدیم کرد
بعد از جنگ رفتم روی مین های آزمایشی / رییس جمهور آمریکا رسما از من دعوت کرد
تاریخ انتشار : يکشنبه ۲۱ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۴:۰۲
نوجوان بازیگوش کوچه پس کوچه های جوادیه تهران، شاید فکرش را هم نمی کرد که با دستکاری کردن شناسنامه اش و رفتن به خط مقدم جبهه روزی به عنوان قهرمان از او تجلیل کنند. بهروز چند سال پیش به رییس جمهور وقت آمریکا ایمیلی انتقادی می زند که بلافاصله و کمتر از چند هفته از سوی بوش مسافر واشنگتن می شود.
بعد از جنگ رفتم روی مین های آزمایشی / رییس جمهور آمریکا رسما از من دعوت کرد
 
به گزارش «ایثار تهران»، قصه اصلی این جانباز شیمیایی به بعد از جنگ برمی گردد که با انجام یک جراحی با ریسک بالا و اهدای بخشی از ریه خود، راه را برای باز شدن بیش از 70 هزار پرونده پزشکی جانبازان باز می کند. ماحصل گفت و گوی دو ساعته ایثار تهران را با بهروز بیات در ادامه می خوانید.
 
*جنگ که تمام شد تازه شما 17 سال داشتید، کی جبهه رفتید؟

من فرزند چهارم خانواده هستم که درسال 50 به دنیا آمدم. دوران کودکی بسیار شیطان بودم، همسایه ها و اهل محل دل خوشی از من و دوستانم نداشتند. شیطنت و بازیگوشی توی ذاتم بود و کلا جایی بند نمی شدم. در محله جوادیه مسجدی نزدیک ما بود و من هر از گاهی مکبر می شدم. یک بار امام جماعت مسجد فردی به نام حاج آقا طاهری که پدر شهید هم بودند در رکوع بود که من ناخودآگاه خنده ام گرفت و نتوانستم ادامه بدهم  و سریع از مسجد خارج شدم و دو هفته ای از ترس اینکه مبادا حاج آقا را ببینم از منزل خارج نشدم تا اینکه یک روز اتفاقی مرا دید و بعد از اینکه مقداری خوراکی برایم خرید دوباره من را دعوت کرد مسجد بروم و طوری شد که برخی کارهای ایشان را انجام می دادم و به نوعی بعدها همه من را معاون حاج آقا طاهری می شناختند.

*جنگ شروع شده بود؟

نه هنوز انقلاب نشده بود و من پسر بچه شش - هفت ساله بودم. آن زمان پس از تعطیلی مدرسه با بچه ها به مردم ملحق می شدیم و تا دیر وقت خیابان بودیم. تا اینکه انقلاب شد و من به پایگاه بسیج محل که فتح المبین بودم رفتم. مسئول تبلیغات پایگاه آقای همایون مخلص آبادی بودند که اواخر جنگ شهید شدند و من آنجا به عنوان جانشین ایشان که به منطقه رفت و آمد می کردند کمک می کردم و کارهای فرهنگی و تبلیغی انجام می دادم با رفت و آمد هایی که بچه های جبهه به پایگاه داشتند علاقه من برای رفتن به جبهه دو چندان شد با گذشت زمان مردم آزاری را به دشمن آزاری تبدیل کردم. با توجه به اینکه سن و سالی نداشتم مجبور شدم که شناسنامه ام را دستکاری و خودم را متولد 1348 جا بزنم. در 14 سالگی کمی سیبیل داشتم چون آن زمان برادر بزرگترم، که در سال 79 بر اثر جراحات ناشی از مجروحیت به شهادت رسید در جبهه بود، رفتن من به جبهه از پایگاه ابوذر که برخی از دوستانم از آنجا اعزام شده بودند کنسل شد. دیگر جبهه رفتن برای من حسرت شده بود.
 
*این حسرت کی تمام شد؟

من این حسرت را چند سالی می شد که با خودم به یدک می کشیدم در سال 60 پسر دایی مادرم که همراه شهید چمران از لبنان به ایران برگشته بود و مرتب به منطقه می رفت از او خیلی جویای حال و هوای جبهه بودم آقا تقی موسوی از من خوشش آمده بود. بعد از اینکه اشتیاق زیادم برای رفتن به جبهه را دید قول داد حتما تو را به آرزویت می رسانم که متاسفانه ایشان قبل از عملیات والفجر مقدماتی به شهادت نائل آمدند. اما چند سال بعد به واسطه یکی از دوستان که برادر جانبازش در بیمارستان سینا بستری شده بود و از قضا اسمش صدام (باخنده) و از عرب های جنوب بود در بهمن ماه سال 64 عازم جبهه شدم.
البته صدام برادر کوچکتری داشت که پدرشان برای اینکه جبران مافات کرده باشد اسم این یکی را انقلاب گذاشته بود(با خنده)

 


 
*پدر و مادر یا اعضای خانواده مخالفت نکردند؟

مادرم با توجه به اینکه برادرم هم عازم جبهه شده بود می گفت که  تو  فعلا باید درس بخوانی و مخالفت می کرد. اما من پدرم را در دو سالگی از دست دادم اما همیشه الگوی من در زندگی پدرم بوده است.
 
*شما که چیزی از پدر به یادتان نمی آید چطور الگوی زندگیتان بوده است؟

پدرم درارتش خدمت می کرد. در سال 42 به عنوان فرمانده پاسگاه (کازرون – فسا) در شیراز مشغول خدمت بود که در موضوع اصلاحات ارضی شاه، عشایر قشقایی زیر بار زور دولت امینی نمی روند و درگیری شدیدی پیش می آید که از مرکز نیرو می فرستند که مردم را سرکوب کنند. پدرم نه سیاسی بود و نه مذهبی، یک فرد عادی مثل همه مردم بود. فرماندهان ارشد ارتش از پدر می خواهند که با نیروهای که در اختیار دارد مردم را به رگبار ببندد که پدرم قبول نمی کنند و شبانه تمامی اسحله های پاسگاه را جمع  و درهای زاغه مهمات را قفل و آنجا را ترک می کند. هر چند پس از این اتفاق برای پدرم دادگاه نظامی تشکیل دادند و به جرم فرار از جنگ به اعدام صحرایی محکوم می شود. اما پدرم چند سال در خفا زندگی می کرد. ساواک بعدها کفاشی و پینه دوزی پدر را پیدا می کند و پس از شناسایی  و عدم همکاری با آنها چندین مرتبه  او را شکنجه می دهند و تحت نظر ساواک چند بار هم در بیمارستان بازرگانان بستری می شود تا سال 52 که به رحمت خدا می روند. در طول این سالها و اتفاقاتی که برای پدر می افتد هیچ یک از فامیل و آشنایان از ترس نیروهای امنیتی و ساواک سراغ ما نمی آیند. و جز با تعداد انگشت شماری از اقوام درجه یک رابطه ما با همه قطع می شود. زندگی پر فراز و نشیب پدر برای من درس بوده است.
 
*گفتید با هر زحمتی بود به جبهه رفتید. برای یک پسر بچه 14 ساله سخت نبود؟
 
راستش سال اول دبیرستان بودم که یک ضرب مردود شدم. این درحالی بود که ثلث اول با معدل 18 قبول شده بودم. مادرم می گفت تو ازمدرسه می خواهی فرارکنی که به جبهه بروی! بعد از اینکه موفق شدم به جبهه بروم از اواسط بهمن ماه تا نزدیک عید که بیش از 40 روز می شد از خانواده ام خبر نداشتم نه نامه دادم و نه زنگ زدم. وقتی فرمانده ام با خبرشد برگشت به من گفت اگر به خانواده ات نامه ننویسید برمی گردید تهران. که من هم کاغذ برداشتم و چند کلمه بیشتر ننوشتم. محتوای نامه  اولم به خانواده این بود. (سلام. من زنده ام) که بعد از این نامه از طرف خانواده و خواهر و برادرهایم برای من چند تا نامه آمد. ولی به هر حال من با شرایط جدید عادت کرده بودم و نه تنها فضای جنگ و جبهه را دوست داشتم، بلکه خیلی عطشم  برای اینکه زودتر به خط مقدم بروم زیاد بود. کلا با دوستان بگو و بخند داشتیم و ناراحت نبودم.
 
 

 
*کجا مشغول شدید؟
 
رفتم یگان دریایی صراط المستقیم اهواز که  پشتیبانی جنگ را عهده دار بود. یک یگان رزمی مهندسی بود که باید از تاسیسات حفاظت می کرد. درست در حورالعظیم و منطقه ای به نام "شط علی" واقع بود که در یگان ما تانک ها و لودرها که پل و جاده می ساختند و سایر تجهیزات و ادوات جنگی زره پوش می کردیم.
 
نخستین عملیات جدی که  در آن حضور داشتید یادت هست؟
 
بله در جزیره مجنون عملیات ایزایی انجام شد درعملیات فاو 20 قایق باید از مسیری که شاید کمتر از یک کیلومتر با دشمن فاصله داشتیم باید رد می شدیم جلوی ما یک محوطه ی آبی و نیزار بزرگی بود ساعت از یک بامداد گذشته بود که دشمن منور زد و شناسایی شدیم و هر آنچه سلاح و تیر و خمپاره بود سرما خالی کردند. نزدیک به 400 نفردر جریان آن عملیات بودیم که اکثر بچه ها آن شب شهید شدند. کینه و نفرتم از آن به بعد نسبت به بعثی ها بیشتر و بیشتر شد.

شما آن موقع شنا بلد بودید؟
 
خیلی قبل از آن در یک مجموعه  فرهنگی و ورزشی که از قضا هنرمندانی مثل اکبر عبدی و سیدجواد هاشمی آنجا می آمدند و با بچه ها تئاتر و نمایش کارمی کردند من درآنجا شنا یاد گرفته بودم.
 
*چندوقت جبهه بودید و چه زمانی شیمیایی شدید؟

ازسال 64 که به جبهه رفتم تا آخر جنگ جبهه بودم. در جزیره مجنون بر اثر آب های آلوده شیمیایی شدم. توی شاخ سومر و سال 67 در شلمچه هم شیمیایی شدم. در یکی از مواردی که خوب یادم می آید 26 اردیبهشت 67 بود که دو فروند هواپیمای عراقی منطقه شاخ شمیران را بمباران کردند. قبل از ظهر بود که من توی کانال بودم هواپیماها را ندیدم فقط صدایشان را می شنیدم که یکی از بچه ها بلند گفت: "شاخ شمیران را شیمیایی زدن ماسک هاتون را بزنید" هواپیما دوباره دور زد و سمت ما برگشت و 2 راکد حدود دویست سیصد متر پایین تراز قله زدند و رفتند راکدها منفجر نشد. البته بعدها متوجه شدیم راکدها شیمیایی بودند و بعدها عوارضش را نشان داد.

 
مثل اینکه تا مدت ها کسی باور نمی کند که شما جانباز شیمیایی هستید؟

من سال 70 ازدواج کردم و از سال 71 عوارض شیمیایی خودش را نشان داد. درارتش مشغول به کارشدم به خاطرمریضی مجبور بودم مرخصی های زیادی بگیرم که بعدها برایم مشکل ساز شد نه پرونده داشتم و نه پزشک ها قبول می کردند که درد من از عوارض شیمیایی جنگ است علم و دانش این حوزه هم کم بود در آذر 75 نمونه برداری برونوسکوپی به طول 3 میلیمتر از ریه ام، انجام شد. به دلیل نبود آگاهی و علم پزشکی به اشتباه تمارض اعلام شد و باعث بیکاری ام شد.
 

*سرانجام چه کسی قبول کرد که شما جانبازشیمیایی هستید؟
 
من پیش دکتر مصطفی قانعی رفتم کسی که از سالها قبل در مورد مباحث و مسائل شیمیایی تحقیق کرده بود و مسئول آسیب های شیمیایی بود دکتر قانعی پی برده بود که عارضه های شیمیایی ریه با انواع آسیب های دیگر که در ریختگری، گاز کلر و....برای انسان ممکن است اتفاق بیفتد متفاوت است. و کاملا با نوع آسیب وضایعه با گاز خردل  فرق دارد که در ایران قبول نمی کردند. شهریور سال 80 کنفرانس جراحان ریه در ایران برگزار شد که دکتر قانعی ازمن خواست که در این همایش حاضر شوم . دکتر آنجا تز و نظریه خود را ارائه داد و من را هم به حضار نشان داد که داستان از چه قرار است کمتر کسی باور می کرد  و برای من که  مطمئن بودم 5 بار شیمیایی شده ام  و کسی این موضوع را درک نمی کند خیلی سخت بود.

*چه اتفاقی افتاد که از شما خواستند که جراحی شوید و بخشی از ریه تان را بردارند؟
 
دکتر قانعی می گفت  که نزدیک به 100 هزارنفر درکشورچنین شرایطی را دارند و عوارض شیمیایی ناشی از جنگ در آنها شناخته شده نیست حتی آزمایش انجام دادن بر روی ریه شهدا هم نتیجه بخش نیست. با این حال برای برداشتن بخشی از ریه و آزمایشات بر روی آن نزدیک به 10 نفر دیگرهم داوطلب بودند که سرانجام این ریسک را قبول نکردند. حتی دکتر قانعی از خطرهای جراحی هم آگاهم کرده بود. (پرفسور عدل) پدر جراحی قفسه سینه، که قرار بود من را جراحی کند از 26 شهریور تا 2 مهر، پنج بار تا اتاق عمل رفتم ولی هر بار ایشان با عمل کردن من مخالف بود چون می گفت که تبعات خطرناکی دارد.
 


 
*آن زمان خیلی جوان بودید. خودتان نترسیدید که چنین جراحی که مشابه حداقل داخلی ندارد انجام ندهید یا خانواده مخالفت نکردند؟
 
بله 30 سال بیشتر نداشتم  و با دو تا بچه هزاران آرزو و امید برای خودم داشتم. با این حال خانواده ام صددرصد مخالف عمل بودند. پزشکی به نام دکتر میرخانی هم به من هشدار داد که 50 درصد حین عمل می میرم و در خوشبینانه ترین حالت ممکن 5 سال دیگر از دنیا می روم. ولی در جواب ایشان گفتم من بچه خمینی هستم نباید از چیزی بترسم. همان جا اعلام آمادگی کردم که حاضر و آماده ام و می روم روی مین های آزمایشی که جان چند ده هزارنفر را نجات بدهم. من می دانستم که آخرش شهید شدن است گفتم این کمترین کاری است که می توان به نفع زنده ها انجام بدهم.

*ریسک بالایی کردید؟

همین طور است. اگر این اتفاق در زمانی که در منطقه هم مجبور بودم که بر روی مین های جنگی بروم تا گروهی را نجات بدهم نیز همین کار را می کردم. تا سال 80 طبق آمار بنیاد شهید و امور ایثارگران 4700 جانباز شیمیایی داشتیم اما پس از جراحی موفقیت آمیز من پرونده بیش از 70 هزار نفر شیمیایی مفتوح شد.

چه کسی قبول کرد که شما را جراحی کند؟
 
سرانجام دکتر بنازاده در دوم مهرماه سال 80 بخشی از ریه ام را برداشت. بعد از یک هفته هم از بیمارستان مرخص شدم و بعد از آن توی منزل استراحت کردم که 40 روز کسی از من سراغی نگرفت آن زمان اینقدر از این بی تفاوتی حالم بد شده بود که پشیمان شدم که چرا این کار را کردم.

*قطعا الان پشیمان نیستید؟
 
نه به هیچ وجه. آن پشیمانی مقطعی و لحظه ای بود. واقعا انتظار بی جایی هم نداشتم. یک جراحی به آن مهمی و بزرگی انجام شد اما در سکوت خبری. رسانه ها هم مثل الان نبودند و فضای مجازی و شبکه های اجتماعی وجود نداشت. ولی بعد از 40 روز عده ای از دوستان به جای اینکه ما را ببرند یک جای خوش آب و هوا آمدند من را با خود به نمایشگاهی که وزارت اطلاعات در لانه جاسوسی آماده کرده بود بردند.(باخنده) آنجا یک اتاق شیشه ای بود که تجهیزات کامپیوتری گذاشته بودند. بنده خدایی برگشت به من گفت اگر می خواهید برای رییس جمهور امریکا نامه ای بنویسید هم اینجا ارسال کن. آن زمان هنوز خیلی ایمیل رایج نبود. من هم گفتم می خواهم به بوش رییس جمهور امریکا نامه بدهم که جوانی که آنجا کار می کرد گفت بابا بی خیال شو. اگر به رییس جمهور خودمان هم نامه بزنید جوابت را نمی دهد چه برسد به رییس جمهور امریکا!

*محتوای نامه ای که نوشتی خاطرت هست؟
 
تا حدودی متن نامه یادم هست. نوشتم جناب رییس جمهور! من و دوستانم در فلان عملیات ها شیمیایی شدیم و الان سالهاست که زجر می کشیم عده ای از دوستانم بر اثر عوارض شیمیایی شهید شدند. من دولت های امریکا و اروپایی را مقصر می دانم چون در تجهیز و تسلیح شیمیایی به صدام کمک کردند به این نشان که در سفرآن سالی که دونالد رامسفلد نماینده دولت امریکا به عراق در زمان ریاست جمهوری ریگان داشت بعد از آن حملات شیمیایی عراق تشدید شد. آخر نامه هم آدرس دقیق منزلم را نوشتم و ایمیل کردم که باعث خنده حضار شد.

پاسخی به نامه شما  داده شد؟
 
حدود 20 روز بعد از سفارت سوییس حافظ منافع امریکا در ایران جواب ایمیل من آمد. به نقل از بوش در این نامه آمده بود که با آن بخشی که ما به صدام و عراق کمک کرده ایم پشیمان هستیم  برای اینکه حسن نیت مان را ثابت کنیم برای ادامه درمان به امریکا بیا. که حدود 4 ماه پیگیری کردیم و مجوز گرفتم و اردیبهشت 81 به امریکا رفتم.
 
*آنها به طور رسمی از شما دعوت کردند که امریکا بروید آیا در فرودگاه  هم کسی منتظرت بود؟

من با شخصی به نام بهنام عازم ترکیه و از آنجا به آلمان و سپس به امریکا رفتیم. تمام هماهنگی ها را بهنام انجام می داد و نمی دانم کجا می رود و چه می کند فقط دنبال او می رفتم. بهنام از قبل گفته بود که وقتی به فرودگاه رسیدیم وزیر دفاع امریکا به استقبالمان می آید. از هواپیما که پیاده شدیم به پاویون فرودگاه رفتیم کالین لوترپاول در یکی از اتاق ها نشسته بود. با لباس نظامی و تمام علائم و نشانه ها. واکسیل آویخته بر دوش و مدال ها بر سینه آویزان بود و چکمه ای براق و واکس خورده. مردی که بالای شصت سال داشت به من لبخندی زد و دست داد و احوالپرسی گرمی داشت و حرف هایی زد که بیشتر آن را متوجه نشدم که بهنام گفت "پاول" من را سرباز جنگ خطاب می کند و برای  شما آرزوی درمان و بهبود در کشورش را دارد.
 
*چند وقت امریکا بودید؟

حدود 37 روز. چند روزی در واشنگتن ماندیم و بعد از آن به بیمارستان منتقل شدم حتی نمی دانم در کدام شهر و بیمارستان بستری شدم ولی جاده ای که به بیمارستان منتهی می شد. جاده ای جنگلی و زیبا بود  که اگر بدترین بیمار اعصاب و روان هم از آن جاده رد می شد خوب می شد.


ظاهرا کتاب خاطرات شما هم در دست چاپ است؟
 
بله با زحمت و کوشش خانم لیلا امینی مولف کتاب نادیده ها، کتاب خاطرات جانباز شیمیایی بهروز بیات هم آماده شده است که به زودی از سوی انتشارات سوره مهر چاپ می شود. جا دارد از خانم امینی که بیش از سه سال وقت خود را برای گردآوری و نوشتن خاطرات من کردند تشکر و قدردانی کنم. امیدوارم که مورد استفاده علاقه مندان قرار بگیرد.

 

 
الان فعالیتی دارید؟
 
سال 80 و حدود 2 ماه پس از جراحی که انجام دادم از طریق نامه ای به مقام معظم رهبری خواستار پیگیری مطالبات جانبازان شیمیایی از طریق دستگاه های فرا جناحی شدیم که ایشان خطاب به سران سه قوه، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و رئیس بنیاد خواستار شکل گیری تشکیلاتی فرا قوه ای شدند. این دستور حضرت آقا باعث تشکیل "انجمن حمایت از قربانیان سلاح های شیمیایی" شد. انجمنی که در حال حاضر در تهران بسیار فعال است و با نام "موزه صلح " شناخته می شود، در پارک شهر واقع شده و تنها موزه صلح در خاورمیانه است. استراتژی ما همان طور که در اساسنامه ذکر شده: کمک به بهبود معیشت و درمان جانبازان از طریق کمک به نهادهای مسئول است. ما با دانشگاه های علوم پزشکی شیراز، تهران، بیمارستان رازی و دانشگاه های وابسته به سپاه قرارداد بستیم تا تمامی هزینه پایان نامه دانشجویان مقطع دکتری با موضوع درمان جانبازان شیمیایی را پرداخت نماییم. در این راستا هیچ هزینه ای از وزارت بهداشت و یا ارگانی دیگر پرداخت نمی شود و تمامی هزینه ها توسط انجمن تأمین می شود. این انجمن در طرح مباحث حقوقی و پیگیری دادخواست و شکایت های جانبازان شیمیایی در سطح جهانی نیز فعال است. چند سال پیش یکی از عوامل اصلی مواد شیمیایی عراق را در دادگاه لاهه به 17 سال زندان محکوم کردیم.
 
کتاب خوان هم هستید؟

 بله خیلی زیاد در منزل یک کتابخانه درست کردیم. بچه هایم هم خوشبختانه کتابخوان هستند. من به واسطه زحمات مادر در 5 سالگی خواندن و نوشتن یاد گرفتم کتاب صلح امام حسن ترجمه مقام معظم رهبری، سیری در نهج البلاغه و کتاب داستان و راستان شهید استاد مطهری را در 10 سالگی خواندم.
الان هم گاهی دل نوشته هایی می نویسم و شعر می گویم.

سخن پایانی؟

 گاهی برخی از بچه های دهه 60 و 70 می بینم که می گویند ما نسل سوخته هستیم  اما به جرات می گویم که جوان های امروز از نسل ما هم بهتر هستند اگر کوچکترین اتفاقی برای آب و خاکمان پیش بیاید همین جوانان با غیرت از وطنشان دفاع می کنند. گاهی برخی به من می رسند و می گویند دعا کنید که شهید شویم. من می گویم چرا شهید شوید نگاه کنید شهدا چطور زندگی کرده اند و شما همانگونه عمل کنید و از آنها الگو بگیرید. در پایان هم دعا می کنم مشکلات مردم به ویژه در بحث اقتصادی و معیشتی حل شود.
انتهای پیام/
 
 
 
کد مطلب: 255034
 


 
 
حافظه بزرگ دیجیتالی انقلاب و دفاع مقدس
 

رحیم نریمانی، مدیرکل اسناد و انتشارات بنیاد شهید ...